Ths. Phan Thế Quyết; ThS Nguyễn Thị Trâm; ThS. Nguyễn Văn Huân

Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương

Thương mại điện tử ở Việt Nam thời gian qua đã phát triển với tốc độ ấn tượng, đạt mức trên 20%/năm, khẳng định vai trò ngày càng lớn trong nền kinh tế số. Thực hiện chủ trương về hội nhập quốc tế của Đảng, thực hiện tốt Quyết định của Chính phủ trong việc thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới, hỗ trợ doanh nghiệp trong nước vươn ra thị trường quốc tế, thực hiện Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử quốc gia giai đoạn 2026 – 2030. Bộ Công Thương, Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam đã tổ chức nhiều sự kiện, thực hiện nhiều giải pháp hỗ trợ các doanh nghiệp trẻ vươn ra thị trường thế giới.

1. Nâng cao năng lực số, thúc đẩy ứng dụng AI, đẩy mạnh xuất khẩu trực tuyến tạo động lực cho các doanh  nhân trẻ chuyển mình, bứt phá vươn ra thị trường quốc tế.

Trong xu thế thương mại toàn cầu đang bước sang giai đoạn phát triển mới, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và thương mại điện tử xuyên biên giới đang trở thành những động lực quan trọng giúp doanh nghiệp Việt Nam chuyển mình mở rộng thị trường và vươn ra toàn cầu. Đặc biệt đối với các doanh nghiệp khởi nghiệp, siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSMEs), các công cụ số mở ra cơ hội thử nghiệm thị trường với quy mô linh hoạt, kết nối trực tiếp với người tiêu dùng quốc tế, xây dựng thương hiệu và từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả những cơ hội này, bên cạnh chất lượng sản phẩm, doanh nghiệp cần được trang bị kiến thức và năng lực toàn diện về thị trường, công nghệ, thương hiệu, chuỗi cung ứng, logistics, thanh toán và vận hành xuyên biên giới. Đội ngũ doanh nhân trẻ là lực lượng tiên phong dẫn dắt doanh nghiệp Việt vươn ra thị trường quốc tế qua thương mại điện tử.

Ngày 19 tháng 10 năm 2026, tại Hà Nội, Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) phối hợp cùng Amazon khởi động Chương trình “Doanh nhân trẻ vươn ra thị trường quốc tế qua thương mại điện tử”, nhằm trang bị kỹ năng số, AI, thương mại điện tử xuyên biên giới để tạo động lực cho khối doanh nghiệp do doanh nhân trẻ lãnh đạo tăng tốc bứt phá vươn ra thị trường quốc tế thông qua xuất khẩu trực tuyến.

Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) phối hợp cùng Amazon khởi động Chương trình “Doanh nhân trẻ vươn ra thị trường quốc tế qua thương mại điện tử”, nhằm trang bị kỹ năng số, AI, thương mại điện tử xuyên biên giới để tạo động lực cho khối doanh nghiệp do doanh nhân trẻ lãnh đạo tăng tốc bứt phá vươn ra thị trường quốc tế thông qua xuất khẩu trực tuyến.

Bấm nút Lễ phát động chương trình

Chương trình được triển khai trong bối cảnh Chính phủ đẩy mạnh chiến lược tăng cường sự hiện diện của doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường thế giới. Cụ thể, ngày 6/4/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 626/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình Vietnam GoGlobal (2026–2030) nhằm giúp khu vực kinh tế tư nhân và doanh nghiệp Việt Nam gia tăng hiện diện ở nước ngoài, nâng cao năng lực cạnh tranh, và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu hiệu quả trên các sàn thương mại điện tử xuyên biên giới của Việt Nam và quốc tế. 

Mục tiêu của Chương trình Vietnam GoGlobal (2026–2030):

- Giúp doanh nghiệp Việt Nam mở rộng không gian tăng trưởng kinh tế và nâng cao vị thế trên trường quốc tế.

- Phát triển các doanh nghiệp có năng lực công nghệ, đổi mới sáng tạo, có khả năng dẫn dắt ngành và tạo sức lan tỏa.

5 nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm

- Hoàn thiện thể chế: Tạo lập khung pháp lý minh bạch, thuận lợi để giảm thiểu rủi ro và hỗ trợ doanh nghiệp kinh doanh tại nước ngoài.

- Nâng cao năng lực và thông tin: Xây dựng nền tảng thông tin, đào tạo kỹ năng và giúp doanh nghiệp vượt qua các rào cản kỹ thuật toàn cầu.

- Thúc đẩy đầu tư ra nước ngoài: Khuyến khích đầu tư chiến lược, M&A để tiếp cận nguồn lực, phát triển hệ thống phân phối và dịch vụ.

- Tham gia chuỗi giá trị toàn cầu: Gắn kết sâu vào chuỗi cung ứng quốc tế nhằm tăng giá trị xuất khẩu và giữ vững tự chủ chiến lược.

- Đẩy mạnh thương mại số xuyên biên giới: Phát triển thương mại điện tử, ứng dụng AI và công nghệ số để bứt phá qua xuất khẩu trực tuyến

Trên nền tảng chính sách đó, Chương trình được thiết kế để đồng hành cùng các doanh nghiệp nói chung, đặc biệt là các doanh nghiệp do doanh nhân trẻ lãnh đạo, biến các định hướng lớn thành các hoạt động hỗ trợ chuyên sâu, gắn liền với lợi thế kinh tế đặc trưng của từng địa phương để giúp doanh nghiệp bứt phá.

Chương trình tập trung vào nhóm doanh nghiệp có sản phẩm tiềm năng, đã có kinh nghiệm kinh doanh trực tuyến tại thị trường trong nước và có nhu cầu mở rộng, tiếp cận người tiêu dùng quốc tế. Thông qua đào tạo, chia sẻ kinh nghiệm và kết nối với hệ sinh thái hỗ trợ xuất khẩu trực tuyến, chương trình hướng tới giúp doanh nghiệp đánh giá mức độ sẵn sàng, củng cố kỹ năng số và xây dựng lộ trình tiếp cận thị trường phù hợp với quy mô và điều kiện của mình.

Trọng tâm của chương trình không chỉ là cách thức bán hàng trên một nền tảng cụ thể, mà rộng hơn là xây dựng những năng lực doanh nghiệp cần có để kinh doanh trong môi trường xuyên biên giới: hiểu thị trường, lựa chọn sản phẩm, xây dựng thương hiệu, tổ chức logistics và thanh toán, ứng dụng công nghệ trong vận hành và sử dụng AI để nâng cao năng suất. Đây cũng là những khoảng trống mà nhiều doanh nghiệp nhỏ đang gặp phải.

2. Một số khó khăn của các doanh nhân trẻ đang đối mặt

Trên thực tế thì các doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp trẻ đã rất là nỗ lực trong thời gian vừa qua. Tất nhiên là cũng vẫn còn gặp một số những khó khăn, ví dụ như là thiếu những thông tin về nhu cầu. Và thiếu những thông tin về tiêu chuẩn của cái thị trường nhập khẩu rồi thiếu những cái khả năng về logistics, thanh toán xuyên biên giới và đặc biệt là thiếu cái nguồn nhân lực chất lượng cao, thiếu cái năng lực để xây dựng thương hiệu.

Nghiên cứu của Access Partnership về cơ hội xuất khẩu thương mại điện tử tại Việt Nam cho thấy các doanh nghiệp MSME đánh giá cao tiềm năng của thương mại điện tử nhưng vẫn gặp những rào cản đáng kể về kiến thức, mô hình kinh doanh, nhân lực số, logistics và năng lực vận hành. Access Partnership cũng nhấn mạnh thương mại điện tử B2C có thể mở rộng đáng kể cơ hội xuất khẩu cho các doanh nghiệp Việt Nam nếu những rào cản về năng lực và hệ sinh thái hỗ trợ được tháo gỡ.

Giữa làn sóng phát triển nhanh chóng của AI, năng lực ứng dụng công nghệ cũng ngày càng trở thành một yếu tố quan trọng đối với khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Các công cụ AI có thể hỗ trợ doanh nghiệp nghiên cứu thị trường, phân tích hành vi khách hàng, phát triển nội dung, tối ưu quảng cáo, quản lý tồn kho và tự động hóa một số hoạt động vận hành. Đối với những doanh nghiệp nhỏ và vừa với nguồn lực còn hạn chế, việc tiếp cận những công cụ này theo cách phù hợp có thể giúp rút ngắn quá trình học hỏi khi bước vào thị trường mới.

Thương mại điện tử, Bộ Công Thương nhận định: "Xuất khẩu qua thương mại điện tử là cơ hội lớn, nhưng đòi hỏi kiến thức và kỹ năng mà nhiều doanh nghiệp chưa có điều kiện tiếp cận. Tôi tin tưởng rằng chương trình này sẽ mang đến hành trang thiết thực để doanh nhân trẻ tự tin bước ra thị trường quốc tế. Chúng tôi mong đây sẽ là khởi đầu của một hành trình đồng hành lâu dài, không ngừng mở rộng".

Bà Lê Hoàng Oanh, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử, Bộ Công Thương

Đáng chú ý, Ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương, đã giới thiệu nội dung, kế hoạch triển khai và cơ hội tham gia Chương trình GoGlobal giai đoạn 2026 - 2030. Chương trình đặt mục tiêu hỗ trợ 10.000 lượt doanh nghiệp được đào tạo, 1.000 doanh nghiệp được tư vấn và 100 doanh nghiệp kinh doanh hiệu quả trên các sàn thương mại điện tử xuyên biên giới đến năm 2030. Ông Vũ Bá Phú đồng thời nhấn mạnh vai trò của các hiệp hội trong kết nối doanh nghiệp, tổng hợp nhu cầu và phối hợp triển khai các hoạt động hỗ trợ thiết thực.

Ông Larry Hu, Giám đốc điều hành Amazon Global Selling khu vực Đông Nam Á, chia sẻ: "Thế hệ doanh nhân trẻ đang dần nâng tầm vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu. Với nền tảng sản xuất vững chắc, tinh thần khởi nghiệp cao và sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính phủ, chúng tôi tin rằng càng ngày sẽ càng có nhiều doanh nhân trẻ Việt Nam xây dựng được những thương hiệu mang tầm quốc tế. Amazon mong muốn được đồng hành và hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam vươn ra thế giới".

Chương trình kế thừa kinh nghiệm nhiều năm của VECOM trong nghiên cứu, đối thoại chính sách, tổ chức diễn đàn và đào tạo về thương mại điện tử xuyên biên giới, đồng thời tiếp nối hành trình nhiều năm Amazon đồng hành cùng doanh nghiệp Việt Nam trong nâng cao năng lực xuất khẩu trực tuyến, xây dựng thương hiệu và tiếp cận người tiêu dùng toàn cầu. Trên cơ sở đó, chương trình được triển khai theo hướng bổ trợ cho định hướng Vietnam GoGlobal của Chính phủ và các chương trình hành động tại địa phương. Sau chương trình khởi động tại Hà Nội, Young Entrepreneurs GoGlobal tiếp tục được triển khai tại Hải Phòng và thành phố Hồ Chí Minh, trước khi từng bước mở rộng tới các địa phương khác. Thông qua sự phối hợp với chính quyền địa phương, các hiệp hội doanh nghiệp và hệ sinh thái hỗ trợ, chương trình góp phần đạt mục tiêu của Việt Nam GoGlobal.

Trong bối cảnh Việt Nam đang đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và quốc tế hóa doanh nghiệp, Chương trình kỳ vọng góp phần trang bị những năng lực cần thiết để ngày càng nhiều doanh nhân trẻ Việt Nam dẫn dắt doanh nghiệp của mình chủ động tìm kiếm cơ hội, xây dựng thương hiệu và từng bước mở rộng sự hiện diện trên thị trường quốc tế.

3. VECOM và Amazon kết nối hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp

Với vai trò kết nối cộng đồng doanh nghiệp và hệ sinh thái thương mại điện tử, VECOM phối hợp cùng Amazon đưa kiến thức, kinh nghiệm và giải pháp hỗ trợ xuất khẩu trực tuyến đến gần hơn với doanh nghiệp Việt Nam.

Tại chương trình, ông Đỗ Hữu Hưng, Phó Chủ tịch VECOM, chia sẻ về hành trình đưa thương hiệu Việt ra thị trường mới; ông Đoàn Việt Dũng, Phó Chủ tịch Hội Doanh nghiệp trẻ Hà Nội, chia sẻ góc nhìn từ cộng đồng doanh nhân trẻ về khát vọng vươn ra toàn cầu. Bên cạnh đó, đại diện Amazon cũng giới thiệu định hướng hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thị trường quốc tế, phát triển thương hiệu và khai thác tiềm năng thương mại điện tử xuyên biên giới.

4. Từ chính sách đến thực tiễn: Thị trường, AI và thanh toán quốc tế

Chương trình đồng thời cập nhật chiến lược phát triển kinh tế số qua phần trình bày của ông Nguyễn Phú Tiến, Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế số và Xã hội số, Bộ Khoa học và Công nghệ. Bên cạnh đó, PGS.TS. Nguyễn Hồng Quân, Trường Đại học Ngoại thương, chia sẻ những lưu ý khi tiếp cận các thị trường xuất khẩu chính qua thương mại điện tử, giúp doanh nghiệp có thêm góc nhìn về đặc điểm thị trường và những yếu tố cần cân nhắc khi triển khai kinh doanh quốc tế.

Các nội dung cho thấy, để khai thác hiệu quả cơ hội từ thương mại điện tử xuyên biên giới, doanh nghiệp cần chuẩn bị đồng bộ từ nghiên cứu thị trường, ứng dụng công nghệ đến thanh toán quốc tế và tổ chức vận hành. Đây là những nền tảng quan trọng giúp doanh nghiệp chủ động thích ứng với môi trường kinh doanh quốc tế, nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước mở rộng hoạt động xuất khẩu trực tuyến.